E-ticarete başlayan çoğu kişi önce “ne satayım?” diye sorar. Asıl ilk soru şu: hangi modelle satacağım? Çünkü sermayen, riskin ve günlük işin bu cevaba göre değişir.
1. Stoklu satış
Ürünü toptan alırsın, depoda tutarsın, sipariş gelince kendin paketleyip gönderirsin.
- Artısı: Ürün elinde olduğu için kalite ve kargo hızı senin kontrolünde. Toplu alışta birim maliyet düşer.
- Eksisi: Para ürüne bağlanır. Satmayan ürün, kâr değil zarar demektir. Depo ve paketleme işi de sana kalır.
2. Tedarikçiden gönderim (stoksuz satış)
Ürünü sen listelersin, sipariş gelince tedarikçi müşteriye senin adına gönderir. Stok tutmazsın; sadece satılan ürünün parasını ödersin.
- Artısı: Düşük sermayeyle başlanır. Yüzlerce ürünü aynı anda deneyebilirsin.
- Eksisi: Kâr marjı genelde daha düşüktür. Kargo hızı ve stok doğruluğu tedarikçine bağlıdır; yanlış tedarikçi mağaza puanını düşürür.
3. Üretici / kendi markası
Ürünü sen üretirsin ya da ürettirip kendi markanla satarsın.
- Artısı: En yüksek marj ve fiyat kontrolü. Rakip aynı ürünü satamaz.
- Eksisi: Kalıp, numune, minimum üretim adedi: başlangıç maliyeti yüksek. Pazarı doğru okumazsan stok elde kalır.
4. Bayi / B2B model
Son kullanıcıya değil, başka satıcılara satarsın. Bayilerin senin ürünlerini kendi mağazalarında satar.
- Artısı: Tek tek müşteri yerine az sayıda düzenli alıcı. Hacim büyüdükçe pazarlama maliyeti düşer.
- Eksisi: Bayi ağı kurmak zaman alır. Fiyat listesi, cari hesap ve sipariş akışını yönetecek bir sistem gerekir.
Hangisiyle başlamalı?
| Model | Sermaye | Risk | Marj | Operasyon yükü |
|---|---|---|---|---|
| Stoklu | Yüksek | Orta-yüksek | Orta | Yüksek |
| Tedarikçiden gönderim | Düşük | Düşük | Düşük-orta | Orta |
| Üretici / marka | Çok yüksek | Yüksek | Yüksek | Yüksek |
| Bayi / B2B | Orta | Orta | Orta | Orta |
Çoğu kişi için mantıklı yol: stoksuz başla, ne sattığını öğren, çok satanı stoğa al. Böylece veriye bakarak para bağlarsın, tahminle değil.
Emre Daştan